การศึกษาด้านสติปัญญา
الفصل الرابع : التربية العقلية
ในบทนี้จะศึกษาวิจัยหัวข้อ การเจริญเติบโตทางสติปัญญาและลักษณะเฉพาะของมัน โดยชี้แจงเรื่องความฉลาดในฐานะความสามารถทั่วไป, ความถนัดและความสามารถทางสติปัญญา, ความสนใจทางสติปัญญา รวมถึงปัจจัยที่มีอิทธิพล กระบวนการทางความคิดขั้นสูง การเรียนรู้ในซุนนะฮ์ท่านนบี สถานะของสติปัญญา และเกณฑ์มาตรฐานของการค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์
หนึ่งในลักษณะที่สำคัญที่สุดของการเจริญเติบโตทางสติปัญญา ได้แก่ ความฉลาดในฐานะความสามารถทั่วไป, ความถนัดและความสามารถทางสติปัญญา และความสนใจทางสติปัญญา ยิ่งลักษณะเหล่านี้ได้รับการดูแลทางการศึกษาที่รอบคอบมากเพียงใด ผลของมันก็จะปรากฏออกมาในแง่ของวุฒิภาวะและความสมบูรณ์ในชีวิตของปัจเจกบุคคลและสังคมมากเท่านั้น
นิยามของความฉลาดมีความแตกต่างกันไปตามความเชี่ยวชาญของนักวิทยาศาสตร์และนักคิด จนกระทั่งยากที่จะวางนิยาม "เดียว" ที่ได้รับการยอมรับจากทุกโรงเรียนทางจิตวิทยา นิยามเก่าๆ มักเน้นอิทธิพลของพันธุกรรม ส่วนนิยามสมัยใหม่โน้มเอียงไปทางเน้นความสำคัญของสิ่งแวดล้อมและประสบการณ์
Galvin
ความสามารถในการเรียนรู้
Dearborn
ความสามารถในการรับประสบการณ์และใช้ประโยชน์จากมัน
Woodrrou
ความสามารถในการรับความสามารถ
Stern
ความสามารถทั่วไปของบุคคลในการปรับความคิดอย่างจงใจตามข้อกำหนดใหม่ๆ ของชีวิต
A. Binet
ความสามารถในการตัดสินที่ถูกต้อง
Terman
ความสามารถในการคิดเชิงนามธรรม
Spearman
ความสามารถในการรับรู้ความสัมพันธ์และสรุปสิ่งที่เป็นความสัมพันธ์กัน
George Stoddard (นิยามที่ครอบคลุมที่สุด)
ความสามารถในการดำเนินกิจกรรมทางสติปัญญาที่โดดเด่นด้วยความยาก, ความซับซ้อน, ความเป็นนามธรรม, ความเร็ว, ความประหยัด, การปรับตัวสู่เป้าหมาย, นวัตกรรมและความเป็นต้นฉบับ, การรวมสมาธิ และการต้านทานแรงผลักดันทางอารมณ์
มนุษย์เกิดมาพร้อมกับความถนัดและความสามารถทางสติปัญญาที่หลากหลาย ซึ่งสามารถบรรลุถึงขั้นสูงสุดได้หากได้รับการดูแลที่เหมาะสมในบรรยากาศทางจิตวิทยา การศึกษา และสังคมที่ดี
ความถนัด (Aptitude)
พลังตามธรรมชาติในการเรียนรู้และรับความรู้และทักษะต่างๆ เป็น พื้นฐานทางพันธุกรรม
ความสามารถทางสติปัญญา (Intellectual Power)
ความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติภารกิจทางสติปัญญาและการเคลื่อนไหว เป็น ผลลัพธ์ของปฏิสัมพันธ์ระหว่างความถนัดกับสิ่งแวดล้อม
ตัวอย่างของความสามารถทางสติปัญญาที่หลากหลาย:
นักจิตวิทยาแบ่งความสามารถทางสติปัญญาออกเป็น 2 ประเภท:
٠1 · ความสามารถเชิงกลุ่ม (Group Factors)
เช่น ความสามารถด้านภาษาซึ่งประกอบด้วยการใช้คำ ประโยค การจำ และความคิดสร้างสรรค์ด้านภาษา
٠2 · ความสามารถเฉพาะทาง (Specific Factors)
เช่น ทักษะในการเล่นเปียโนได้ดีเยี่ยมโดยไม่สามารถเล่นเครื่องดนตรีอื่นได้ หรือทักษะในงานฝีมือเฉพาะอย่าง
หากเราพิจารณามุมมองของซุนนะฮ์ท่านนบีเกี่ยวกับการเจริญเติบโตทางสติปัญญา จะพบว่าซุนนะฮ์ให้ความสำคัญอย่างครอบคลุมต่อการพัฒนาความสามารถทางสติปัญญาโดยรวม และยกย่อง ความฉลาดในฐานะบ่อเกิดที่หล่อเลี้ยงความสามารถทั้งหมด
หะดีษ · เปรียบมุสลิมกับต้นอินทผลัม หน้า 422
« إِنَّ مِنَ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسقُطُ وَرَقُهَا وَهِيَ مَثَلُ المُسلِمِ. حَدِّثُونِي مَا هِيَ؟ »
ท่านรสูลุลลอฮ์ ﷺ ถามว่า: "แท้จริงในหมู่ต้นไม้นั้น มีต้นไม้ชนิดหนึ่งที่ใบของมันไม่ร่วงหล่น และอุปมามันเปรียบเสมือนมุสลิม พวกท่านจงบอกฉันเถิดว่ามันคือต้นอะไร?" ผู้คนต่างคิดไปถึงต้นไม้ในทะเลทราย แต่อับดุลลอฮ์ บิน อุมัร กล่าวว่า "ฉันคิดในใจว่ามันคือต้นอินทผลัม แต่รู้สึกเขินอาย" ท่านนบีจึงตอบว่า: "มันคือต้นอินทผลัม"
บันทึกโดย อับดุลลอฮ์ บิน อุมัร
หะดีษ · ท่านมุอาด บิน ญะบัล กับการวินิจฉัย (Ijtihad) หน้า 423
« كَيفَ تَقضِي إِذَا عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ؟ » قَالَ : أَقضِي بِكِتَابِ اللَّهِ . قَالَ : « فَإِن لَّم تَجِد فِي كِتَابِ اللَّهِ؟ » قَالَ : فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ . قَالَ : « فَإِن لَّم تَجِد؟ » قَالَ : أَجتَهِدُ بِرَأيِي وَلَا آلُو . فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ صَدرَهُ وَقَالَ : « الحَمدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ »
ท่านนบี ﷺ ถามท่านมุอาดก่อนส่งไปเป็นผู้ตัดสินที่ Yemen ว่า: "หากมีคดีความมาถึงท่าน ท่านจะตัดสินอย่างไร?" มุอาดตอบว่า "ตามคัมภีร์อัลลอฮ์" ท่านถามต่อว่า "หากไม่พบ?" ตอบว่า "ตามซุนนะฮ์" ถามต่อว่า "หากยังไม่พบ?" ตอบว่า "ฉันจะใช้ดุลยพินิจของฉัน (Ijtihad)" ท่านนบีจึงตบหน้าอกมุอาดและกล่าวว่า: "สรรเสริญแด่อัลลอฮ์ที่ทรงนำทางทูตของทูตของอัลลอฮ์"
หะดีษ · ผู้ที่แข็งแกร่งที่แท้จริง หน้า 425
« لَيسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرعَةِ إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَملِكُ نَفسَهُ عِندَ الغَضَبِ »
ท่านรสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: "ผู้ที่แข็งแกร่งไม่ใช่ผู้ที่ล้มผู้อื่นในการต่อสู้ แต่ผู้ที่แข็งแกร่งคือผู้ที่สามารถควบคุมตนเองได้ในยามโกรธ"
รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์
ความสนใจ (Interests) ถือเป็นลักษณะสำคัญของการเจริญเติบโตทางสติปัญญาในเยาวชน และเป็นพื้นฐานในการหล่อหลอมบุคลิกภาพที่สมบูรณ์ ความสนใจคือแรงขับเคลื่อนให้บุคคลทุ่มเทสมาธิและความพยายามไปในกิจกรรมที่เขารัก ซึ่งนำไปสู่ความสำเร็จและความพึงพอใจ
John Dewey
การที่บุคคลค้นพบตัวตนของเขาในการกระทำหรืองานอย่างใดอย่างหนึ่ง
Jersild & Tasch
กิจกรรมประเภทหนึ่งที่สร้างความรู้สึกพึงพอใจแก่บุคคล
ดร. สะอาด ญะลาล
ความพร้อมในตัวบุคคลที่ผลักดันให้เขาสนใจสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างต่อเนื่อง
ความสนใจของมนุษย์มีความหลากหลายตามความต้องการของชีวิต
ด้านสติปัญญา
ความคิดสร้างสรรค์, ปรัชญา, การใคร่ครวญ
ด้านศิลปะ
ดนตรี, ทัศนศิลป์, วรรณกรรม
ด้านการปฏิบัติ
อาชีพ, ทักษะ, งานฝีมือ
ด้านศาสนา
พื้นฐานของการพัฒนาจิตวิญญาณและการยึดมั่นในจริยธรรม
หะดีษ · มนุษย์เปรียบเหมือนแร่ธาตุ หน้า 432
« النَّاسُ مَعَادِنُ كَمَعَادِنِ الفِضَّةِ وَالذَّهَبِ خِيَارُهُم فِي الجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُم فِي الإِسلَامِ إِذَا فَقِهُوا »
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า: "มนุษย์นั้นเปรียบเหมือนแร่ธาตุ เช่นเดียวกับแร่เงินและทอง ผู้ที่ดีที่สุดในยุคจาฮิลียะฮ์ก็คือผู้ที่ดีที่สุดในอิสลาม หากพวกเขามีความเข้าใจในศาสนา"
รายงานจากท่านอบูฮุร็อยเราะฮ์
หะดีษ · ห้ามทำเพื่อโอ้อวด (Riya') หน้า 434
« مَن سَمَّعَ سَمَّعَ اللَّهُ بِهِ، وَمَن يُرَائِي يُرَائِي اللَّهُ بِهِ »
ท่านรสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า: "ใครที่ทำเพื่อให้คนชม อัลลอฮ์จะทรงแฉเขา และใครที่ทำเพื่อโอ้อวด อัลลอฮ์จะทรงประจานเขา"
รายงานจากท่านจุนดับ
สรุปบทที่ 4 · หน้า 413–435
ซุนนะฮ์ท่านนบีสนับสนุนทฤษฎีสมัยใหม่เกี่ยวกับสติปัญญาและการเจริญเติบโตทางสติปัญญา โดยมองว่าความฉลาดเป็นจุดร่วมที่สำคัญในทุกความสามารถและทักษะ ส่งเสริมการคิดสร้างสรรค์ การใช้ดุลยพินิจ การพัฒนาทักษะเฉพาะด้าน และให้ความสำคัญกับความหลากหลายของความสนใจในฐานะแรงขับเคลื่อนบุคลิกภาพที่สมบูรณ์
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น