การศึกษาอิสลามในซุนนะฮฺนบี
บทนำ
❧ ✦ ❧มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก ผู้นำทางสู่ความจริงอันกระจ่างแจ้ง และขอความจำเริญและสันติสุขจงมีแด่ศาสนทูตของพระองค์คนสุดท้าย ผู้ส่งสารที่สูงศักดิ์ มูฮัมหมัดผู้ถือสัจจะที่สัตย์ซื่อ ตลอดจนครอบครัวของท่าน สหายของท่านและบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาด้วยความดีจนถึงวันแห่งการพิพากษา
อัลลอฮฺ—พระเจ้าผู้ทรงปลอดจากภาคีทั้งมวล—ได้ประทานอัลกุรอานที่ทรงเกียรติลงมาเพื่อให้เป็นแนวทางที่ชัดเจนและเป็นนิรันดร์ ที่จะนำมนุษย์ทุกคนไปสู่เส้นทางแห่งความสุขในทั้งโลกนี้และโลกหน้า พระองค์ได้ทรงบันดาลให้มันเป็นความมหัศจรรย์เฉพาะของผู้นำของเรา นั้นคือ มุฮัมมัด ﷺ ท่านเป็นผู้รับใช้ เป็นนบี และผู้นำสารของพระองค์ ผู้ชาญฉลาดที่นิรันดร์
พระองค์ทรงประทานซุนนะฮฺที่เป็นแนวทางละเอียดอ่อนของมหาคัมภีร์ อธิบายและให้ความกระจ่างกฎเกณฑ์ต่างๆ และเป็นผู้สอนคัมภีร์ ดังที่พระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพได้ตรัสว่า
และเราได้ประทานข้อตักเตือนมายังเจ้า เพื่อเจ้าจะได้ชี้แจงแก่หมู่ชนในสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกเขา และเพื่อพวกเขาจะได้คิดใคร่ครวญ
อัน-นะฮฺล์ : ๑๖/๔๔
เราไม่ได้ส่งคัมภีร์ลงมาแก่เจ้า เว้นแต่เพื่อเจ้าจะได้ชี้แจงแก่พวกเขาถึงสิ่งที่พวกเขาขัดแย้งกัน และเป็นแนวทาง และเป็นความเมตตาแก่หมู่ชนผู้ศรัทธา
อัน-นะฮฺล์ : ๑๖/๖๔
ดังนั้น ซุนนะฮฺหรือแนวทางที่ถูกต้องแท้จริงของท่านศาสนทูต—ทั้งที่เป็นคำพูด การกระทำและความมุ่งมั่น—จึงถือว่าเป็นหลักการพื้นฐานและเป็นที่ยอมรับในหลักศาสนา ซึ่งความเท็จไม่สามารถสอดแทรกเข้ามาได้ทั้งมาจากด้านหน้าหรือด้านหลัง และอัลลอฮฺรับประกันว่าจะรักษาอัลกุรอานนี้ตลอดไป
และบรรดาผู้ศรัทธาชายและบรรดาผู้ศรัทธาหญิงนั้น บางส่วนของพวกเขาต่างก็เป็นผู้ช่วยเหลืออีกบางส่วน ซึ่งพวกเขาจะใช้ให้ปฏิบัติในสิ่งที่ดีและห้ามปรามในสิ่งที่ไม่ดี และพวกเขาจะดำรงไว้ซึ่งการละหมาดและจ่ายซะกาต และภักดีต่ออัลลอฮฺและเราะซูลของพระองค์ ชนเหล่านี้แหละที่อัลลอฮฺจะทรงเอ็นดูเมตตาแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮฺนั้นเป็นผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ
ฉันได้ทิ้งบางสิ่งไว้ในหมู่พวกท่าน ซึ่งหากพวกท่านยึดถือมันแล้ว พวกท่านจะไม่หลงทางเลย นั่นคือ คัมภีร์ของอัลลอฮฺ (อัลกุรอาน) และแนวทางของศาสดาของพระองค์
— คำปราศรัยของท่านนบี ﷺ ในวันฮัจญ์ครั้งสุดท้าย ณ นครมักกะฮ์
จากรายงานของ อิรบาฎ อิบนุ ซะรียะฮ์ ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮฺ ﷺ ได้ตักเตือนเราหลังจากการละหมาดในตอนเช้าของวันหนึ่ง ซึ่งเป็นการเทศน์ที่กินใจทำให้ตาของเราหลั่งน้ำตา ใจสั่นกลัว บรรดาสหายได้ถามท่านว่า "แล้วท่านได้ผูกสัญญาอะไรกับเราบ้างครับท่านเราะซูลุลลอฮฺ ?" ท่านก็ได้กล่าวว่า
"ฉันแนะนำให้พวกเจ้ายำเกรงต่ออัลลอฮ์ รับฟังและเชื่อฟัง แม้ว่าจะเป็นข้าทาสมาจากเอธิโอเปียก็ตาม พวกเจ้าที่มีชีวิตอยู่จะได้เห็นความขัดแย้งที่เกิดขึ้นมากมาย จงระวังพิธีกรรมและการปฏิบัติศาสนกิจที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่ เพราะมันเป็นการกระทำที่หลงทาง ใครก็ตามในหมู่พวกเจ้าที่ตระหนักได้ จงปฏิบัติตามซุนนะฮฺของฉันและแนวทางของเคาะลีฟะห์ผู้นำทางที่ถูกต้อง พวกเจ้าจงยึดมันด้วยความจริงจังและหนักแน่น"
จากอะนัซ อิบนุมาลิก (ร.ฎ.) — ชายสามคนมาถามถึงการสักการะของท่านนบี ﷺ เมื่อรับทราบแล้ว พวกเขาคิดว่าน้อยเกินไป จึงตั้งปณิธาน คนหนึ่งว่าจะละหมาดทั้งคืนไม่หยุด อีกคนว่าจะถือศีลอดตลอดชีวิต อีกคนว่าจะไม่แต่งงาน ท่านนบี ﷺ ตรัสว่า: "ฉันคือผู้ที่เกรงกลัวต่ออัลลอฮฺมากที่สุดในหมู่พวกเจ้า แต่ฉันถือศีลอดและละศีลอด ฉันละหมาดและฉันนอนหลับ และฉันแต่งงานกับผู้หญิง ดังนั้นใครก็ตามที่เบี่ยงเบนไปจากซุนนะฮฺของฉัน ผู้นั้นก็ไม่ใช่พวกของฉัน"
— รายงานโดย อิหม่ามบุคอรีและมุสลิม
จากอะบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) — ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า: "สิ่งที่ฉันห้ามพวกเจ้าก็จงหลีกเลี่ยง และสิ่งที่ฉันสั่งให้พวกเจ้าทำสิ่งนั้นตามที่พวกเจ้าสามารถทำได้ ชนรุ่นก่อนพวกเขานั้นถูกทำลายลงเพราะคำถามมากมายของพวกเขา และความขัดแย้งของพวกเขาที่มีต่อบรรดานบีของพวกเขา"
— รายงานโดย อิหม่ามบุคอรีและมุสลิม
อัลลอฮฺ ﷻ ได้ประกันแก่เราในอัลกุรอานว่าท่านนบีมูฮัมมัด ﷺ คือแบบอย่างอันดีงามสำหรับผู้ที่หวังจะพบพระองค์
โดยแน่นอน ในเราะซูลของอัลลอฮฺมีแบบฉบับอันดีงามสำหรับพวกเจ้าแล้ว สำหรับผู้ที่หวัง (จะพบ) อัลลอฮฺและวันปรโลก และรำลึกถึงอัลลอฮฺอย่างมาก
อัล-อะฮ์ซาบ : ๓๓/๒๑
และเรามิได้ส่งเจ้ามาเพื่ออื่นใดนอกจากเพื่อเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลาย
อัล-อัมบิยาอ์ : ๒๑/๑๐๗
การศึกษามูฮัมมัด — กระบวนการชีวิตที่บูรณาการ
เราสามารถให้คำนิยามการศึกษานี้ว่า "การศึกษามูฮัมมัด" ได้อย่างไม่เกินจริง มันเป็นกระบวนการบูรณาการที่สมบูรณ์แบบ เป็นกระบวนการชีวิต ซึ่งเป็นแบบอย่างที่เป็นเอกลักษณ์สำหรับแนวคิดการศึกษาสมัยใหม่ที่ไม่เคยมีแบบนี้มาก่อน เป็นการแก้ไขข้อผิดพลาดและความเบี่ยงเบนที่เกิดขึ้นในกระบวนการศึกษาที่ผ่านๆ มา
เมื่อเรากล่าวว่า "การศึกษามูฮัมมัด" เป็นกระบวนการบูรณาการที่ครอบคลุมทุกด้าน เราหมายถึงการดูแลด้านจิตวิญญาณ สติปัญญา อารมณ์ คุณธรรม จริยธรรม สังคม และกายภาพทางร่างกายในการสร้างบุคลิกภาพของมนุษย์ตามมาตรฐานความสมสวนและสมดุล ดังนั้นจึงไม่มีการพูดเกินจริงในด้านหนึ่งด้านใดเฉพาะ และไม่ละเลยด้านหนึ่งยกเว้นอีกด้านหนึ่ง
การศึกษามุฮัมมัด คือการสร้าง "มนุษย์ที่สมบูรณ์" เป็นการผสมผสานบุคลิกภาพ จิต ปัญญา มโนธรรม คุณธรรมแห่งจิตวิญญาณ อุปนิสัยและร่างกาย โดยมีความสมดุลที่เท่าเทียมกันระหว่างบุคคลและสังคม
คำพูดที่ดีที่สุดคือคัมภีร์ของอัลลอฮฺ และการชี้นำที่ดีที่สุดคือการชี้นำของมุฮัมหมัด ﷺ
ความสำคัญของหัวข้อในหนังสือเล่มนี้
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าซุนนะฮฺหรือแนวทางนบีถือเป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญที่สุดแหล่งหนึ่งของการศึกษาแบบบูรณาการของมนุษย์ เนื่องจากเต็มไปด้วยรากฐานและหลักการทางการศึกษาที่มีชีวิต ซึ่งเมื่อเราปฏิบัติตามหลักสูตรและระบบการศึกษาของเราตามแนวทางนี้ จะรับประกันว่าเรากำลังอยู่ในแนวการสร้าง "มนุษย์ที่ดี" และสร้าง "สังคมดี" สู่ความสมบูรณ์แบบของมนุษย์ตามที่ได้คาดหวัง
-
การกลับคืนสู่ซุนนะฮฺแนวทางของท่านนบี การฟื้นฟู ศึกษาและวิเคราะห์เนื้อหาทางการศึกษา ตรวจสอบหลักการศึกษาที่มีอยู่ในซุนนะฮฺนบี และการสร้างหลักการศึกษาฐานใหม่จากแนวทางนั้นที่สามารถเข้ากันได้กับจิตวิญญาณของยุคที่เราอาศัยอยู่ในปัจจุบัน จึงถือเป็นเรื่องสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง ที่ต้องการนักวิจัยที่ศรัทธาและจริงใจให้ความสนใจต่อซุนนะฮฺที่แท้จริงซึ่งถือเป็นแหล่งอ้างอิงอันดับสองรองจากอัลกุรอาน
-
บุคคลและกลุ่มคนในสังคม—อาศัยอยู่ในยุคแห่งความก้าวหน้าทางวัตถุที่เต็มไปด้วยการเห็นแก่ได้ การเบี่ยงเบนและความเท็จ—เป็นไปไม่ได้ที่พวกเขาจะถูกนำทางไปสู่เส้นทางที่ถูกต้อง เว้นแต่พวกเขาจะยืนอยู่บนพื้นฐานของการใช้ชีวิตบนเสาหลักแห่งความรู้ ความศรัทธา จิตวิญญาณ อารมณ์ และปัญญา
-
หนังสือเล่มนี้เป็นความพยายามที่จริงจังและจริงใจในการเปิดเผยทรัพย์สินที่ซ่อนอยู่ในซุนนะฮฺนบีส่วนที่เกี่ยวกับการศึกษา โดยเฉพาะขอบเขตของความสำเร็จในการอบรมเลี้ยงดูบุคคล และสร้างสังคมในลักษณะที่สมดุล เท่าเทียม และกลมกลืนกันในทุกๆ ด้าน ทั้งในโลกนี้และชีวิตหลังความตาย
ด้วยแนวทางนี้ หนังสือเล่มนี้เป็นการเชิญชวนอย่างจริงใจให้กับนักวิจัยที่มีความสามารถให้ความสนใจต่อซุนนะฮฺนบีในฐานะแหล่งการศึกษาที่สำคัญ โดยมีจุดประสงค์เพื่อทำให้พระเจ้าผู้ทรงอำนาจทรงพอพระทัย ด้วยการฟื้นฟูซุนนะฮฺอันบริสุทธิ์ของเราะซูลของพระองค์ในทุกสาขา โดยเฉพาะในด้านการศึกษา เพื่อให้เป็นแบบอย่างในการสร้างคนและสังคมที่วางอยู่บนทางนำและความรู้
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น