วันพฤหัสบดีที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2569

การศึกษามุฮัมมัด


บทนำ — การศึกษามูฮัมหมัด

บทนำ

❧ ✦ ❧
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الْهَادِي إِلَى الْحَقِّ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى خَاتَمِ أَنْبِيَائِهِ وَرُسُلِهِ الْكِرَامِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ الْأَمِينِ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ

มวลการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก ผู้นำทางสู่ความจริงอันกระจ่างแจ้ง และขอความจำเริญและสันติสุขจงมีแด่ศาสนทูตของพระองค์คนสุดท้าย ผู้ส่งสารที่สูงศักดิ์ มูฮัมหมัดผู้ถือสัจจะที่สัตย์ซื่อ ตลอดจนครอบครัวของท่าน สหายของท่านและบรรดาผู้ที่ปฏิบัติตามพวกเขาด้วยความดีจนถึงวันแห่งการพิพากษา

อัลลอฮฺ—พระเจ้าผู้ทรงปลอดจากภาคีทั้งมวล—ได้ประทานอัลกุรอานที่ทรงเกียรติลงมาเพื่อให้เป็นแนวทางที่ชัดเจนและเป็นนิรันดร์ ที่จะนำมนุษย์ทุกคนไปสู่เส้นทางแห่งความสุขในทั้งโลกนี้และโลกหน้า พระองค์ได้ทรงบันดาลให้มันเป็นความมหัศจรรย์เฉพาะของผู้นำของเรา นั้นคือ มุฮัมมัด ﷺ ท่านเป็นผู้รับใช้ เป็นนบี และผู้นำสารของพระองค์ ผู้ชาญฉลาดที่นิรันดร์

พระองค์ทรงประทานซุนนะฮฺที่เป็นแนวทางละเอียดอ่อนของมหาคัมภีร์ อธิบายและให้ความกระจ่างกฎเกณฑ์ต่างๆ และเป็นผู้สอนคัมภีร์ ดังที่พระเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพได้ตรัสว่า

وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلذِّكۡرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ ٤٤

และเราได้ประทานข้อตักเตือนมายังเจ้า เพื่อเจ้าจะได้ชี้แจงแก่หมู่ชนในสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกเขา และเพื่อพวกเขาจะได้คิดใคร่ครวญ

อัน-นะฮฺล์ : ๑๖/๔๔

وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٦٤

เราไม่ได้ส่งคัมภีร์ลงมาแก่เจ้า เว้นแต่เพื่อเจ้าจะได้ชี้แจงแก่พวกเขาถึงสิ่งที่พวกเขาขัดแย้งกัน และเป็นแนวทาง และเป็นความเมตตาแก่หมู่ชนผู้ศรัทธา

อัน-นะฮฺล์ : ๑๖/๖๔

ดังนั้น ซุนนะฮฺหรือแนวทางที่ถูกต้องแท้จริงของท่านศาสนทูต—ทั้งที่เป็นคำพูด การกระทำและความมุ่งมั่น—จึงถือว่าเป็นหลักการพื้นฐานและเป็นที่ยอมรับในหลักศาสนา ซึ่งความเท็จไม่สามารถสอดแทรกเข้ามาได้ทั้งมาจากด้านหน้าหรือด้านหลัง และอัลลอฮฺรับประกันว่าจะรักษาอัลกุรอานนี้ตลอดไป

وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ يَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَيُطِيعُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ سَيَرۡحَمُهُمُ ٱللَّهُۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ٧١

และบรรดาผู้ศรัทธาชายและบรรดาผู้ศรัทธาหญิงนั้น บางส่วนของพวกเขาต่างก็เป็นผู้ช่วยเหลืออีกบางส่วน ซึ่งพวกเขาจะใช้ให้ปฏิบัติในสิ่งที่ดีและห้ามปรามในสิ่งที่ไม่ดี และพวกเขาจะดำรงไว้ซึ่งการละหมาดและจ่ายซะกาต และภักดีต่ออัลลอฮฺและเราะซูลของพระองค์ ชนเหล่านี้แหละที่อัลลอฮฺจะทรงเอ็นดูเมตตาแก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮฺนั้นเป็นผู้ทรงเดชานุภาพ ผู้ทรงปรีชาญาณ

✦ ✦ ✦
وقد تركتُ فيكم من إن اعتصمتم به لن تَضِلُّوا أبدا امرا بينا، كتابَ اللهِ وسُنَّةَ نبيِّهِ

ฉันได้ทิ้งบางสิ่งไว้ในหมู่พวกท่าน ซึ่งหากพวกท่านยึดถือมันแล้ว พวกท่านจะไม่หลงทางเลย นั่นคือ คัมภีร์ของอัลลอฮฺ (อัลกุรอาน) และแนวทางของศาสดาของพระองค์

— คำปราศรัยของท่านนบี ﷺ ในวันฮัจญ์ครั้งสุดท้าย ณ นครมักกะฮ์

จากรายงานของ อิรบาฎ อิบนุ ซะรียะฮ์ ว่า ท่านเราะซูลุลลอฮฺ ﷺ ได้ตักเตือนเราหลังจากการละหมาดในตอนเช้าของวันหนึ่ง ซึ่งเป็นการเทศน์ที่กินใจทำให้ตาของเราหลั่งน้ำตา ใจสั่นกลัว บรรดาสหายได้ถามท่านว่า "แล้วท่านได้ผูกสัญญาอะไรกับเราบ้างครับท่านเราะซูลุลลอฮฺ ?" ท่านก็ได้กล่าวว่า

"ฉันแนะนำให้พวกเจ้ายำเกรงต่ออัลลอฮ์ รับฟังและเชื่อฟัง แม้ว่าจะเป็นข้าทาสมาจากเอธิโอเปียก็ตาม พวกเจ้าที่มีชีวิตอยู่จะได้เห็นความขัดแย้งที่เกิดขึ้นมากมาย จงระวังพิธีกรรมและการปฏิบัติศาสนกิจที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่ เพราะมันเป็นการกระทำที่หลงทาง ใครก็ตามในหมู่พวกเจ้าที่ตระหนักได้ จงปฏิบัติตามซุนนะฮฺของฉันและแนวทางของเคาะลีฟะห์ผู้นำทางที่ถูกต้อง พวกเจ้าจงยึดมันด้วยความจริงจังและหนักแน่น"

فمَن رَغِبَ عن سُنَّتي فليسَ مِنِّي

จากอะนัซ อิบนุมาลิก (ร.ฎ.) — ชายสามคนมาถามถึงการสักการะของท่านนบี ﷺ เมื่อรับทราบแล้ว พวกเขาคิดว่าน้อยเกินไป จึงตั้งปณิธาน คนหนึ่งว่าจะละหมาดทั้งคืนไม่หยุด อีกคนว่าจะถือศีลอดตลอดชีวิต อีกคนว่าจะไม่แต่งงาน ท่านนบี ﷺ ตรัสว่า: "ฉันคือผู้ที่เกรงกลัวต่ออัลลอฮฺมากที่สุดในหมู่พวกเจ้า แต่ฉันถือศีลอดและละศีลอด ฉันละหมาดและฉันนอนหลับ และฉันแต่งงานกับผู้หญิง ดังนั้นใครก็ตามที่เบี่ยงเบนไปจากซุนนะฮฺของฉัน ผู้นั้นก็ไม่ใช่พวกของฉัน"

— รายงานโดย อิหม่ามบุคอรีและมุสลิม

ما نَهَيْتُكُمْ عنْه فَاجْتَنِبُوهُ، وَما أَمَرْتُكُمْ به فَافْعَلُوا منه ما اسْتَطَعْتُمْ

จากอะบูฮุร็อยเราะฮ์ (ร.ฎ.) — ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า: "สิ่งที่ฉันห้ามพวกเจ้าก็จงหลีกเลี่ยง และสิ่งที่ฉันสั่งให้พวกเจ้าทำสิ่งนั้นตามที่พวกเจ้าสามารถทำได้ ชนรุ่นก่อนพวกเขานั้นถูกทำลายลงเพราะคำถามมากมายของพวกเขา และความขัดแย้งของพวกเขาที่มีต่อบรรดานบีของพวกเขา"

— รายงานโดย อิหม่ามบุคอรีและมุสลิม

✦ ✦ ✦

อัลลอฮฺ ﷻ ได้ประกันแก่เราในอัลกุรอานว่าท่านนบีมูฮัมมัด ﷺ คือแบบอย่างอันดีงามสำหรับผู้ที่หวังจะพบพระองค์

لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا ٢١

โดยแน่นอน ในเราะซูลของอัลลอฮฺมีแบบฉบับอันดีงามสำหรับพวกเจ้าแล้ว สำหรับผู้ที่หวัง (จะพบ) อัลลอฮฺและวันปรโลก และรำลึกถึงอัลลอฮฺอย่างมาก

อัล-อะฮ์ซาบ : ๓๓/๒๑

وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ ١٠٧

และเรามิได้ส่งเจ้ามาเพื่ออื่นใดนอกจากเพื่อเป็นความเมตตาแก่ประชาชาติทั้งหลาย

อัล-อัมบิยาอ์ : ๒๑/๑๐๗

✦ ✦ ✦

การศึกษามูฮัมมัด — กระบวนการชีวิตที่บูรณาการ

เราสามารถให้คำนิยามการศึกษานี้ว่า "การศึกษามูฮัมมัด" ได้อย่างไม่เกินจริง มันเป็นกระบวนการบูรณาการที่สมบูรณ์แบบ เป็นกระบวนการชีวิต ซึ่งเป็นแบบอย่างที่เป็นเอกลักษณ์สำหรับแนวคิดการศึกษาสมัยใหม่ที่ไม่เคยมีแบบนี้มาก่อน เป็นการแก้ไขข้อผิดพลาดและความเบี่ยงเบนที่เกิดขึ้นในกระบวนการศึกษาที่ผ่านๆ มา

เมื่อเรากล่าวว่า "การศึกษามูฮัมมัด" เป็นกระบวนการบูรณาการที่ครอบคลุมทุกด้าน เราหมายถึงการดูแลด้านจิตวิญญาณ สติปัญญา อารมณ์ คุณธรรม จริยธรรม สังคม และกายภาพทางร่างกายในการสร้างบุคลิกภาพของมนุษย์ตามมาตรฐานความสมสวนและสมดุล ดังนั้นจึงไม่มีการพูดเกินจริงในด้านหนึ่งด้านใดเฉพาะ และไม่ละเลยด้านหนึ่งยกเว้นอีกด้านหนึ่ง

การศึกษามุฮัมมัด คือการสร้าง "มนุษย์ที่สมบูรณ์" เป็นการผสมผสานบุคลิกภาพ จิต ปัญญา มโนธรรม คุณธรรมแห่งจิตวิญญาณ อุปนิสัยและร่างกาย โดยมีความสมดุลที่เท่าเทียมกันระหว่างบุคคลและสังคม

، فإن خيرَ الحديثِ كتابُ اللهِ وخيرَ الهديِ هديُ محمدٍ ﷺ

คำพูดที่ดีที่สุดคือคัมภีร์ของอัลลอฮฺ และการชี้นำที่ดีที่สุดคือการชี้นำของมุฮัมหมัด ﷺ

ความสำคัญของหัวข้อในหนังสือเล่มนี้

ไม่ต้องสงสัยเลยว่าซุนนะฮฺหรือแนวทางนบีถือเป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญที่สุดแหล่งหนึ่งของการศึกษาแบบบูรณาการของมนุษย์ เนื่องจากเต็มไปด้วยรากฐานและหลักการทางการศึกษาที่มีชีวิต ซึ่งเมื่อเราปฏิบัติตามหลักสูตรและระบบการศึกษาของเราตามแนวทางนี้ จะรับประกันว่าเรากำลังอยู่ในแนวการสร้าง "มนุษย์ที่ดี" และสร้าง "สังคมดี" สู่ความสมบูรณ์แบบของมนุษย์ตามที่ได้คาดหวัง

  1. การกลับคืนสู่ซุนนะฮฺแนวทางของท่านนบี การฟื้นฟู ศึกษาและวิเคราะห์เนื้อหาทางการศึกษา ตรวจสอบหลักการศึกษาที่มีอยู่ในซุนนะฮฺนบี และการสร้างหลักการศึกษาฐานใหม่จากแนวทางนั้นที่สามารถเข้ากันได้กับจิตวิญญาณของยุคที่เราอาศัยอยู่ในปัจจุบัน จึงถือเป็นเรื่องสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง ที่ต้องการนักวิจัยที่ศรัทธาและจริงใจให้ความสนใจต่อซุนนะฮฺที่แท้จริงซึ่งถือเป็นแหล่งอ้างอิงอันดับสองรองจากอัลกุรอาน

  2. บุคคลและกลุ่มคนในสังคม—อาศัยอยู่ในยุคแห่งความก้าวหน้าทางวัตถุที่เต็มไปด้วยการเห็นแก่ได้ การเบี่ยงเบนและความเท็จ—เป็นไปไม่ได้ที่พวกเขาจะถูกนำทางไปสู่เส้นทางที่ถูกต้อง เว้นแต่พวกเขาจะยืนอยู่บนพื้นฐานของการใช้ชีวิตบนเสาหลักแห่งความรู้ ความศรัทธา จิตวิญญาณ อารมณ์ และปัญญา

  3. หนังสือเล่มนี้เป็นความพยายามที่จริงจังและจริงใจในการเปิดเผยทรัพย์สินที่ซ่อนอยู่ในซุนนะฮฺนบีส่วนที่เกี่ยวกับการศึกษา โดยเฉพาะขอบเขตของความสำเร็จในการอบรมเลี้ยงดูบุคคล และสร้างสังคมในลักษณะที่สมดุล เท่าเทียม และกลมกลืนกันในทุกๆ ด้าน ทั้งในโลกนี้และชีวิตหลังความตาย

ด้วยแนวทางนี้ หนังสือเล่มนี้เป็นการเชิญชวนอย่างจริงใจให้กับนักวิจัยที่มีความสามารถให้ความสนใจต่อซุนนะฮฺนบีในฐานะแหล่งการศึกษาที่สำคัญ โดยมีจุดประสงค์เพื่อทำให้พระเจ้าผู้ทรงอำนาจทรงพอพระทัย ด้วยการฟื้นฟูซุนนะฮฺอันบริสุทธิ์ของเราะซูลของพระองค์ในทุกสาขา โดยเฉพาะในด้านการศึกษา เพื่อให้เป็นแบบอย่างในการสร้างคนและสังคมที่วางอยู่บนทางนำและความรู้

❧

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

ความรู้สึกผูกพัน อารมณ์ใฝ่ต่ำ และแรงจูงใจ — การอบรมทางอารมณ์

ความรู้สึกผูกพัน อารมณ์ใฝ่ต่ำ และแรงจูงใจ — การอบรมทางอารมณ์ การอบรมทางอารมณ์ · التربية الوجدانية ประการที่สาม ·...