การศึกษาอิสลามในซุนนะฮฺนบี
ระยะวัยเด็กตอนกลางและตอนปลาย
مرحلة الطفولة الوسطى والمتأخرة ❧ ✦ ❧ระยะนี้ครอบคลุมช่วงที่มีการเจริญเติบโตทางร่างกายอย่างชัดเจน ตามมาด้วยช่วงที่การเจริญเติบโตเริ่มช้าลง เด็กจะเริ่มขยายความสัมพันธ์กับผู้อื่นมากขึ้น ได้รับความรู้และประสบการณ์เพิ่มขึ้น เนื่องจากเป็นช่วงที่เปลี่ยนผ่านจาก "บ้าน" สู่ "โรงเรียน" อย่างเป็นทางการ ส่งผลให้การพัฒนาด้านสติปัญญา สังคม และอารมณ์ดำเนินไปอย่างก้าวกระโดด
เด็กจะเริ่มมีความเป็นอิสระมากขึ้น ลดความคลั่งไคล้ในตัวเองลง และเริ่มสนใจสิ่งต่างๆ รอบตัว ระยะนี้จึงต้องการการดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษจากพ่อแม่และครูในการชี้นำและตอบสนองความต้องการของพวกเขาอย่างถูกต้อง
ก. การเจริญเติบโตทางร่างกายและลักษณะเฉพาะ
ในระยะนี้เด็กจะมีรูปร่างที่ สูงและเพรียวขึ้น โดยเฉพาะในช่วงอายุ 5–7 ปี การเจริญเติบโตจะดำเนินไปอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง ฟันน้ำนมจะเริ่มหลุดร่วงและมี "ฟันแท้" ขึ้นมาแทนที่ ซึ่งจำเป็นต้องมีกา7ดูแลรักษาความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ
ซุนนะฮ์ของท่านนบีได้วางรากฐานในการดูแลเด็กในระยะนี้ โดยเน้นย้ำความรับผิดชอบของพ่อแม่ในการจัดหาอาหารและปัจจัยยังชีพที่ดี
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า:
"ดนาร (เงิน) ที่ประเสริฐที่สุดที่ชายคนหนึ่งจ่ายไป คือดนารที่เขาจ่ายให้แก่ครอบครัวของเขา และดนารที่ชายคนหนึ่งจ่ายไปเพื่อสัตว์พาหนะของเขาในหนทางของอัลลอฮ์ และดนารที่เขาจ่ายให้แก่เพื่อนพ้องของเขาในหนทางของอัลลอฮ์"
— บันทึกโดยอิหม่ามมุสลิม
สิทธิของบุตรที่มีต่อบิดา ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า:
"คือการที่บิดาต้องสอนการเขียน การว่ายน้ำ การยิงธนู และไม่มอบปัจจัยยังชีพให้แก่เขาเว้นแต่สิ่งที่สะอาดและดี (ต็อยยิบ)"
ด้านสุขอนามัย — ซุนนะฮ์กำชับให้รักษาสุขภาพและป้องกันการติดเชื้อ ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "จงอย่าให้ผู้ที่ป่วยไปปะปนกับผู้ที่สุขภาพดี"
"ฟิฏเราะฮ์มี 5 ประการ: การขลิบ การโกนขนลับ การตัดเล็บ การถอนขนรักแร้ และการขลิบหนวด"
— บันทึกโดยอิหม่ามบุคอรีและมุสลิม
การเคลื่อนไหวและการเล่น — ท่านนบี ﷺ ให้ความสำคัญกับการเล่นของเด็กเพื่อส่งเสริมสุขภาพทางกาย ดังที่ท่านอนุญาตให้ท่านหญิงอาอิชะฮ์ชมการละเล่นของชาวอบิสสิเนีย (ฮะบะชะฮ์) ในมัสยิด ซึ่งเป็นการส่งเสริมความร่าเริงและการออกกำลังกาย
ข. การเจริญเติบโตทางสติปัญญาและลักษณะเฉพาะ
ในระยะนี้ สติปัญญาของเด็กจะพัฒนาขึ้นตามลำดับผ่านประสบการณ์และการลองผิดลองถูก เด็กจะเริ่มเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งต่างๆ ได้ดีขึ้น มีสมาธิและการจดจำที่ดีขึ้น เมื่ออายุเข้าสู่ช่วง 9 ปีขึ้นไป เด็กจะเริ่มมีความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลและการตัดสินใจที่ซับซ้อนมากขึ้น
ซุนนะฮ์ของท่านนบีส่งเสริมการพัฒนาสติปัญญาผ่านวิธีการหลากหลาย ดังนี้
ท่านนบีถือว่าการถามคือทางนำสู่ความรู้ ส่งเสริมให้เด็กกล้าตั้งคำถามและแสวงหาคำตอบ
ท่านนบีถามเหล่าเศาะฮาบะฮ์เกี่ยวกับต้นไม้ที่เป็นตัวแทนมุสลิม (ต้นอินทผลัม) เพื่อกระตุ้นการคิดวิเคราะห์
ท่านนบีสั่งให้ซัยด์ บิน ษาบิต เรียนภาษาฮีบรูและซีเรียค เพื่อใช้ในการติดต่อสื่อสาร ท่านใช้เวลาไม่กี่สัปดาห์ก็เชี่ยวชาญ
แบบอย่างจากซุนนะฮ์ — ท่านนบี ﷺ สั่งให้เยาวชนอย่าง ท่านซัยด์ บิน ษาบิต เรียนภาษาต่างประเทศ เพื่อพัฒนาสติปัญญาและเพิ่มพูนทักษะการสื่อสาร ซึ่งแสดงให้เห็นว่าอิสลามส่งเสริมการเรียนรู้ทุกสาขาวิชาที่เป็นประโยชน์
ในหะดีษที่ท่านนบีถามเหล่าเศาะฮาบะฮ์เกี่ยวกับต้นไม้ ท่านได้ เชื่อมโยงความรู้เข้ากับศรัทธา เพราะสติปัญญาคือภาชนะของความรู้ และความรู้คือพยานของศรัทธาที่บริสุทธิ์
สรุปแนวทางการปฏิบัติต่อเด็กในระยะนี้ (หน้า ๑๐๐)
-
1
การเอาใจใส่สุขภาพ — การให้อาหารที่ดี การเยียวยา และการป้องกันโรคตามแนวทางซุนนะฮ์
-
2
การไม่มอบหมายงานเกินกำลัง — เพื่อให้เด็กได้มีโอกาสฟื้นฟูพลังงานและใช้ชีวิตวัยเด็กอย่างมีความสุข
-
3
การตอบสนองความอยากรู้อยากเห็น — ด้วยความสัตย์จริงและส่งเสริมการอ่านและการค้นคว้า
-
4
การปลูกฝังความยุติธรรมและความรับผิดชอบ — โดยเฉพาะในการจัดหาปัจจัยยังชีพที่ฮาลาลและการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมระหว่างบุตร
-
5
การใช้กิจกรรมกลุ่มในการขัดเกลาสังคม — เพื่อปลูกฝังจิตวิญญาณแห่งความร่วมมือและการเคารพกฎเกณฑ์ของส่วนรวม
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น